COVID (Yeni Koronavirüs - SARS-CoV-2), günlük hayatımızın bir parçası oldu. Bu nedenle de, vatandaşlar yoğun bir bilgi paylaşımına muhatap. Ancak Sağlık Bakanlığı, bilgi kirliliğini ortadan kaldırmak ve doğru bilgi için COVID'le ilgili merak edilen bütün soruları cevaplayan bir çalışma hazırladı. İşte o çalışma...
- Koronavirüs Bilim Kurulu oluşturulmuştur.
- 7/24 çalışma esasına göre ekipler oluşturulmuştur.
- Dünya Sağlık Örgütünün önerileriyle paralel olarak gerekli önlemler alınmıştır/alınmaktadır.
- Havalimanları ve deniz giriş noktaları gibi stratejik bölgelerde önlemler alınmış, hastalık şüphesi varlığında yapılması gerekenler belirlenmiştir.
- Hastalığa yönelik tanı, olası vakada uygulanacak prosedürler, korunma ve kontrol önlemleriyle ilgili bir rehber hazırlanmıştır. Tespit edilen vakalara yönelik yönetim algoritmaları oluşturulmuştur ve ilgili tarafların görev ve sorumlulukları tanımlanmıştır. Rehber sürekli güncellenmektedir.
- El hijyenine önem verilmelidir. Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol içerikli el antiseptiği kullanılmalıdır.
- Eller yıkanmadan ağız, burun ve gözlere dokunulmamalıdır.
- Hasta insanlarla temastan kaçınılmalıdır.
- Özellikle hasta insanlarla veya bu insanların çevreleriyle doğrudan temas ettikten sonra eller yıkanmalıdır.
- Öksürme veya hapşırma sırasında ağız ve burun tek kullanımlık mendille kapatılmalıdır. Mendilin bulunmadığı durumlarda dirsek içi kullanılmalıdır.
- Mümkünse kalabalık yerlere ve hasta yoğunluğunun fazla olması nedeniyle sağlık merkezlerine gidilmemelidir. Gidilmesi gerekiyorsa diğer kişilerle temas en aza indirilmelidir.
- Çiğ veya az pişmiş hayvansal ürünleri yemekten kaçınılmalıdır.
- Çiftlikler, canlı hayvan pazarları ve kesimevleri gibi hastalığı bulaştırma açısından riskli alanlarda bulunulmamalıdır.
- Seyahat sonrası 14 gün içinde herhangi bir solunum yolu semptomu olursa maske takarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı, doktora seyahat öyküsü hakkında bilgi verilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular (Halka Yönelik)... 14 Soru - 14 Cevap!
1. Yeni Koronavirüs (SARS-CoV-2) nedir?
Yeni Koronavirüs (SARS-CoV-2) ilk olarak Çin’in Vuhan şehrinde tespit edilen, solunum yolu enfeksiyonu yapan bir virüstür. Yeni Koronavirüs Hastalığı’na (COVID-19) sebep olur. Bu hastalık yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun akıntısı, kas ve eklem ağrısı, halsizlik, koku ve tat alma duyusu kaybı, ishal gibi belirtilerle kendini gösterir.Koronavirüsler (CoV) tek zincirli RNA’ya sahip, zarflı, yüzeyinde protein çıkıntıları olan büyük bir virüs ailesidir. Hafif ve orta derecede şiddetli solunum yolu hastalıkların yanı sıra MERS (Orta Doğu Solunum Sendromu), SARS (Şiddetli Akut Solunum Sendromu) ve COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı) gibi şiddetli seyreden hastalıklardan da sorumludur.2. Yeni Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) nasıl bulaşır?
COVID-19, hasta kişilerin öksürme, hapşırma veya konuşmayla ortaya saçtığı damlacıkların ortamdaki diğer bireyler tarafından solunması, damlacıkların yapıştığı yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağız, burun veya göze götürülmesiyle bulaşır.3. COVID-19'un tanısı nasıl konulur?
Kesin tanı moleküler testlerle konulmaktadır. Bu testler kişiden alınan boğaz ve/veya burun sürüntüsünde virüsün genetik materyalinin aranması prensibine dayanır.4. COVID-19'u tedavi etmek veya hastalığın oluşmasını önlemek için bir ilaç var mıdır?
Bu hastalık için geliştirilmiş bir ilaç yoktur. Hastanın genel durumuna göre gerekli destek tedavisi uygulanmaktadır.5. COVID-19 antibiyotiklerle tedavi edilebilir mi?
Hastalığın etkeni bir virüs türüdür (SARS-CoV-2). Antibiyotikler virüslerin neden olduğu enfeksiyonları önlemek veya tedavi etmek amacıyla kullanılmaz.6. Yeni Koronavirüsün kuluçka (inkübasyon) süresi ne kadardır?
Virüsün kuluçka süresi 2 ila 14 gündür.7. Yeni Koronavirüs enfeksiyonunun belirtileri nelerdir?
Hastalık; yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun akıntısı, kas ve eklem ağrısı, halsizlik, koku ve tat alma duyusu kaybı, ishal gibi belirtilerle kendini gösterir. Belirtisiz vakalar da mevcuttur.8. COVID-19'dan kimler daha fazla etkilenir?
Elde edilen veriler doğrultusunda, ileri yaştakiler ve diyabet, astım, KOAH gibi kronik hastalığı olanlarda enfeksiyonun ağır seyretme riski yüksektir.9. Sağlık Bakanlığının COVID-19'un yayılmasını önleme konusunda yaptığı çalışmalar nelerdir?
- Bakanlığımız tarafından hastalıkla ilgili dünyadaki gelişmeler ve hastalığın uluslararası yayılımı yakından takip edilmektedir.- Koronavirüs Bilim Kurulu oluşturulmuştur.
- 7/24 çalışma esasına göre ekipler oluşturulmuştur.
- Dünya Sağlık Örgütünün önerileriyle paralel olarak gerekli önlemler alınmıştır/alınmaktadır.
- Havalimanları ve deniz giriş noktaları gibi stratejik bölgelerde önlemler alınmış, hastalık şüphesi varlığında yapılması gerekenler belirlenmiştir.
- Hastalığa yönelik tanı, olası vakada uygulanacak prosedürler, korunma ve kontrol önlemleriyle ilgili bir rehber hazırlanmıştır. Tespit edilen vakalara yönelik yönetim algoritmaları oluşturulmuştur ve ilgili tarafların görev ve sorumlulukları tanımlanmıştır. Rehber sürekli güncellenmektedir.
10. COVID-19'un aşısı var mıdır?
Hastalık için geliştirilmiş bir aşı henüz bulunmamaktadır. Ülkemizde ve dünyada aşı geliştirme çalışmaları yürütülmektedir.11. COVID-19dan korunmak için neler yapılmalıdır?
Akut solunum yolu enfeksiyonlarının bulaşma riskini azaltmaya/önlemeye yönelik öneriler, COVID-19 için de geçerlidir.- El hijyenine önem verilmelidir. Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol içerikli el antiseptiği kullanılmalıdır.
- Eller yıkanmadan ağız, burun ve gözlere dokunulmamalıdır.
- Hasta insanlarla temastan kaçınılmalıdır.
- Özellikle hasta insanlarla veya bu insanların çevreleriyle doğrudan temas ettikten sonra eller yıkanmalıdır.
- Öksürme veya hapşırma sırasında ağız ve burun tek kullanımlık mendille kapatılmalıdır. Mendilin bulunmadığı durumlarda dirsek içi kullanılmalıdır.
- Mümkünse kalabalık yerlere ve hasta yoğunluğunun fazla olması nedeniyle sağlık merkezlerine gidilmemelidir. Gidilmesi gerekiyorsa diğer kişilerle temas en aza indirilmelidir.
- Çiğ veya az pişmiş hayvansal ürünleri yemekten kaçınılmalıdır.
- Çiftlikler, canlı hayvan pazarları ve kesimevleri gibi hastalığı bulaştırma açısından riskli alanlarda bulunulmamalıdır.
- Seyahat sonrası 14 gün içinde herhangi bir solunum yolu semptomu olursa maske takarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı, doktora seyahat öyküsü hakkında bilgi verilmelidir.
